الملا فتح الله الكاشاني

38

تفسير خلاصه منهج الصادقين ( خلاصة المنهج ) ( فارسى )

آن مجلس ميگذشت امام فرمود كه مردى از بنى اسرائيل در مدينه از من پرسيد كه يابن رسول اللّه اول روز مخلوق شده است يا شب شما در اين باب چه ميفرمائيد ايشان گفتند ما علم به اين مسئله نداريم پس فضل گفت يابن رسول اللّه جواب اين مسئله بيان فرماييد و طوق منتى در گردن ما افكنيد امام فرمود از قرآن كريم گويم يا از حساب فضل گفت يابن رسول اللّه از هر دو حضرت فرمود اما از جهت حساب پس بنابر آنكه طالع دنيا سرطان بوده در وقتى كه كواكب در موضع شرف ارتفاع بودند پس زحل در ميزان بوده و مشترى در سرطان و شمس در حمل و قمر در ثور و اين دلالت مىكند بر آنكه شمس در وسط آسمان بوده پس روز پيش از شب مخلوق شده و اما از قرآن حق تعالى ميفرمايد كه لا الشمس ينبغى لها ان تدرك القمر و لا الليل سابق النهار يعنى روز سابق بوده بر شب و نيز در بيان تعداد نوع ديگر از نعمت ميفرمايد كه . وَ آيَةٌ لَهُمْ و نشانهء ديگر از قدرت ما كه مر ايشانراست أَنَّا حَمَلْنا آنست كه برداشتم ذُرِّيَّتَهُمْ آباء و اجداد ايشان را ز زمين در وقت طوفان و نشانديم آنها را فِي الْفُلْكِ الْمَشْحُونِ در كشتى نوح كه پر بود از مردمان و ساير حيوانات و ما يحتاج اليه ايشان . وَ خَلَقْنا لَهُمْ و آفريديم براى ايشان مِنْ مِثْلِهِ از مثل كشتى نوح ما يَرْكَبُونَ آنچه سوارى ميكنند بر آن از كشتيها كه بعد از نوح بر صورت آن ميسازند و گويند مراد شترانند كه كشتى بيابانند و ساير حيوانات . وَ إِنْ نَشَأْ نُغْرِقْهُمْ و اگر خواهيم غرق سازيم اهل كشتى را بطوفان و موجهاى پى در پى فَلا صَرِيخَ پس هيچ فريادرسى نباشد لَهُمْ مر ايشانرا كه از غرق ايشانرا نگه دارد وَ لا هُمْ يُنْقَذُونَ و نه ايشان رهانيده شوند از مرگ هرگاه كه ارادهء ما تعلق گرفته باشد به هلاكت ايشان الّا مگر كه رحم كنيم و ببخشيم بر ايشان . رَحْمَةً مِنَّا ببخشيدنى از نزديك خود و ايشانرا از غرق نجات دهيم وَ مَتاعاً و برخوردارى دهيم ايشانر برخوردارى إِلى حِينٍ تا زمانى كه اجل ايشان در آن بسر آيد . وَ إِذا قِيلَ و چون گفته شود يعنى مؤمنان گويند لَهُمُ مر آن كافرانرا اتَّقُوا بترسيد و بپرهيزيد ما بَيْنَ أَيْدِيكُمْ از آنچه پيش از شما بوده از عذاب امم گذشته وَ ما خَلْفَكُمْ و آنچه در عقب شماست يعنى در آخرة از عقاب و عقوبت از امام جعفر صادق عليه السلام روايت كرده‌اند كه معنى آنست كه بترسيد از آنچه در پيش شماست از گناهان و آنچه در پس شماست از عذاب پس بر گناهان گذشته نادم باشيد و به ترك ذنوب در آينده جازم